Brenda Jonker, Beelden op Textiel

Brenda Jonker is een textielzeefdrukker met een grafische achtergrond. Op Halte Zamenhofstraat werken ruim driehonderd beeldend kunstenaars en creatieve bedrijven, maar Brenda is de enige textielzeefdrukker, die haar techniek en materialen op een dergelijke manier in interieurs toepast.

In de “Zeefdrukkerij aan het IJ” staat een werktafel van ruim zes meter lang, waar ze stoffen “aan de meter” kan bedrukken. Dat is vrij uniek. Als je een gordijn ontwerpt is het moeilijk om te visualiseren hoe dat proeflapje met je design van 40 cm bij 40 cm zich vertaalt bij een afmeting van bijvoorbeeld 3 meter hoog en 8 meter lang. Zo’n lange werktafel maakt het proces van ontwerpen en visualiseren eenvoudiger. Onder de lange tafel staan dozen met zogenaamde spielatten. Dit zijn speciaal gestoomde dunne houten latjes, die je makkelijk in elkaar steekt – waarbij ze een hoek van negentig graden maken – zodat je een zeefdrukraam kunt maken. Ook staan er tientallen zeefdrukramen, van allerlei afmetingen, die al jarenlang worden gebruikt.

In het atelier staan ook kleinere tafels waaraan andere professionele zeefdrukkers met verschillende objecten bezig zijn. Aan de grote wanden hangen de vers bedrukte stoffen, die goed tot hun recht komen op de witte achtergrond. Er liggen rollen met stof en papier. Er staan rekken vol met potten inkt in alle mogelijke kleuren. Brenda werkt met inkt op waterbasis. Er is een aparte spoelruimte met een verzinkbak voor de afvoer, conform de geldende milieueisen.

In het atelier heeft haar partner Vincent Niekerk, meubelmaker, de indeling zo gemaakt dat er een aparte ruimte voor opslag is. In die ruimte staat ook de zogenaamde belichtingsmachine, een soort van droogkast met speciale lampen. Dat dit de enige machine is die bij het zeefdrukken wordt gebruikt en nodig is dat blijft voor elke leek een verrassing.

Wat is zeefdrukken eigenlijk? Het principe van deze techniek is de doordruk. Er wordt een fijne stof over een raamwerk gespannen. Over dit zeefdrukraam wordt een transparante laag aangebracht. Daarna wordt de inkt over het raam “gerakeld” waardoor de vorm van het sjabloon wordt afgedrukt. Na het proces van belichten wordt de “film” ontwikkeld, schaduwen “weggewassen”, en kan de inkt zich op die plekken doordrukken.

Deze techniek kan eindeloos worden herhaald, met andere kleuren en vormen, die over en naast elkaar kunnen worden afgedrukt. Ook kan stof aan twee kanten worden bedrukt. Alle soorten materialen (zijde, katoen, leer, nylon, papier, enz.) lenen zich voor het zeefdrukken. Wel vereisen de verschillende materialen een ander soort van inkt.

Het proces blijft magisch. Jouw raamwerk, je eigen sjabloon, de inkt die je uitzoekt. Al die handelingen die je moet verrichten en dan druk je af en haal je het raam weg. Wat overblijft is jouw ontwerp, jouw eigen motief, maar dan net anders, want het is niet het door jouw gemaakte sjabloon ziet, maar juist wat weggehaald is. Je moet het doen om het te snappen.

Brenda werkt veel in opdracht. Zo maakt ze moderne gobelins, een drieluik op dik industrieel wol vilt van 1m20 bij 1m20 per deel. Of een installatie van ruim vier meter bedrukte zijden stof, die op een aantal punten over dunne houten stokken – die met lijnen aan het plafond hangen – zijn gehangen. Een krachtig beeldende verstilling. Van verre lijkt het op een uitgerold perkament met wijze Oosterse teksten, maar als je dichterbij komt zie je zoölogische vormen en kleuren die in andere overgaan. Verstild en toch geeft het indruk van een vloeiende beweging. Een grote schoonheid van eenvoud.

Brenda is allround. Jaren geleden werkte ze als decoratelier assistent. Ook werd ze gevraagd om troostprijzen voor het AVRO programma “Kunstblik” te maken. Het is een serie prachtig en subtiel bedrukte zijden shawls geworden.

Brenda creëert textiele objecten als kunst met grote K, maar ook in de toegepaste kunst. Ze haalt de meeste voldoening en plezier uit haar werk als er samenhang is van diverse toepassingen en materialen die samen met het zeefdrukken een project of object vormen. Ze bedrukt een stof, voor een zitbank, die ze laat maken. Zo ontwierp ze een bankje van een dieprode kleur met een bronzen opdruk, die een sfeer van klassieke luxe, maar ook originele eenvoud uitademt. Een zitbank die je – al kam je stad en land af – nergens anders vindt. Zeker niet voor de prijs waarvoor Brenda haar objecten verkoopt.

Ook bedenkt Brenda dit soort samengestelde zeefgedrukte textiel plus objecten voor reclame of communicatie doeleinden. Een voorbeeld hiervan is het terrasdekentje dat Marianne van Expocafé ZAMEN aan haar gasten op het terras uitdeelt, als de dagen frisser worden.

Naast haar werk als ontwerper en zeefdrukker is Brenda actief met het organiseren en begeleiden van een soort kunstprojecten, op maat, voor scholen en buurten. Sinds 2003 runt Brenda samen met Marieke Hunze het Lijm-lab. In overleg met scholen, het NSO/BSO of buurtwerk bedenken Brenda en Marieke een onderwerp voor een korte workshop of een langer project en hoe ze het zullen aanpakken. Het is een creatief proces wat kinderen, en volwassenen, aanzet om heel beeldend te denken. Zo komt een kind, bijvoorbeeld, met een idee, of een verhaal, en met zijn allen wordt dat idee met hulp van diverse technieken en materialen in een “kunst object” uitgebeeld. Een van die mooiste projecten van het Lijm-lab is het Wonderkabinet. Dit mooie stuk creatieve inventiviteit, dat door een groep kinderen is gemaakt, heeft enige tijd in de OBA gestaan en is daarna op tournee gegaan. Voor het aankomende Amsterdam Light Festival wordt er met de kinderen van de basisschool een wondertafel gemaakt.Brenda is tevens coach voor leerkrachten.

Brenda Jonker is een van de vijftig deelnemers aan het Open Weekend Noordwaarts 8 op 26 en 27 september. Kom kennismaken met de techniek van het zeefdrukken door het zelf te doen. Zie jij jezelf al staan aan die lange tafel?


Stardust Magick, multi-talent

In 2012 komt Star naar Nederland om in Amsterdam te wonen en te werken. Waarom daar? Om te beginnen kun je hier vers en lekker water uit de kraan drinken, geen big deal voor ons, maar waar ter wereld kun je dat foefje uithalen? Het is een van de redenen voor Star om zich hier te vestigen. Ook omdat je in Amsterdam jezelf kan zijn is een dikke plus. Sinds oktober 2013 huurt ze een ruimte aan de Zamenhofstraat. Hier ontwerpt en maakt ze outfits en pruiken. Hier tovert ze met make up en maakt ze de meest fantastische kapsels. In de kleine eco beauty salon verzorgt Star beschadigd haar, en knipt en kleurt ze de haren van haar klanten. De Halte Zamenhof creatieven noemen het de Star is Born fabriek. Mensen komen schoorvoetend het terrein op en verlaten Stars’ salon als winnaars.

Star groeit op als oudste kind uit een zeer internationaal gezin en verhuist (New York, Boston, San Francisco, Zwitserland) voortdurend. Het thuisfront zou het liefst zien dat Star geneeskunde studeert en arts wordt, maar daar heeft zij geen oren naar. Ze heeft niets met een school systeem dat alles voor leerlingen voorkauwt en bedenkt. De jonge Star beseft al snel het belang van zelfvertrouwen. Mensen met zelfvertrouwen maken duidelijke keuzes en nemen verantwoordelijkheid. Zij heeft gemerkt dat als je geen plek durft in te nemen en niet laat zien wie je bent, dat je vaker anderen de schuld van ontwikkelingen of misstanden in de maatschappij geeft en zelf geen verantwoordelijkheid neemt. Star vindt dat kinderachtig. Elke verandering begint bij je zelf, zegt ze, en als je iets wilt veranderen – zoek een oplossing!

Op haar vijfentwintigste verhuist Star naar Hollywood. Daar leert ze hoe je met make up een gezicht kan vormen. Daar leert Star dat make up of een kapsel belangrijk kan zijn om iemand over de streep te trekken en om te laten zien wie hij/zij eigenlijk is, maar nog niet durft te zijn. Het gaat niet over vernis en buitenkant. Het is empowerment.

Met Stars’ hulp kun jij je door kleding en make up van de massa onderscheiden en je trots voelen. En als je trots en blijdschap uitstraalt dan heeft dat ook een positieve uitwerking op anderen. Creativiteit en speelsheid hebben een helende werking, en omdat het aanstekelijk werkt is het ook helend voor de grote groep. Het werkt verbroederend.

In de VS, in Nevada, worden begin 1995 de flamboyante Burning Man festivals georganiseerd. Een groep van duizenden gelijkgestemden experimenteren met creativiteit en inspiratie. Bij Burning Man gaat men ervan uit dat je iets bijzonders altijd samen doet. Er zijn geen kijkers, alleen deelnemers. Iedereen durft. Hoe meer, hoe beter. Star houdt van deze festivals.

Sinds kort worden dit soort feesten, op veel kleinere schaal, ook in Nederland (Spaarnwoude) gehouden. De deelnemers van die feesten komen vaak naar Star voor inspiratie.

Star probeert zoveel mogelijk haar ecologische footprint te verkleinen. Ze werkt met duurzame cosmetica middelen en haarproducten. Ze zou graag zien dat de wereld de kennis, en tradities, zou omarmen en overnemen van de bijna uitgestorven bevolkingsgroepen, zoals de Aboriginals uit Nieuw Zeeland, Australië, de Amazone en Borneo, of de geïsoleerde “stammen” uit het Himalayagebied en Thailand. Met hun kennis zouden we op grote schaal kleding uit planten en gewassen kunnen maken en natuurlijke inkten en pigmenten gebruiken om de stoffen te kleuren. Star wil graag de techniek leren om inkt uit planten te maken, zodat ze tattoos kan zetten, die niet schadelijk zijn voor het lichaam.

Het hoeft niet meer gezegd. Star is een multi creatief talent. Ze bruist van energie en nieuwsgierigheid. Ze geeft hair & make up cursussen en organiseert life performance workshops met vuur. Ze is een van de weinige beoefenaars, in Nederland, van het knippen van haar met de sjamanistische gedachtegang in het achterhoofd. De sjamanisten gaan ervan uit dat als je haar knipt dat je dan ook oude energie en DNA codes verwijdert. Haar heeft een geheugen waarin oude gedachtenpatronen en emoties zijn opgeslagen. Iemand die dat weet kan haar knippen zonder aura en energievelden aan te tasten.

 

http://www.stardustmagick.com/

 

 

 


Paul Salet, meubelkunstenaar

Paul groeide op in Noord Brabant. Zijn overgrootvader betimmerde scheepsinterieurs en zijn opa had een groot meubelbedrijf. Hout zit bij Paul in bloed en genen. Als kind struinde hij rond in de meubelwerkplaats en laverend tussen door banden en wielen aangedreven machines timmerde hij kleine werkjes in elkaar met rest hout. Levensgevaarlijke machines, maar hij wist waar het gevaar loeide en loerde. Daar kwam hij dus niet.

Het gezin Salet woonde enige tijd in een bos. Uit die tijd stamt Paul’s bewondering voor de boom en diens mythische en magische symboliek. Door zijn vader, werkzaam bij het Sprookjesbos, nam hij een kijkje “achter de schermen” van de sprookjes en zag hij de geheime uitvindingen en technische snufjes van fotograaf/cineast Peter Reijnders, die het succes vormden van het park dat bekend is als de Efteling.

Later verhuisde Paul naar Amsterdam waar hij sociale psychologie studeerde. Ruim twintig jaar gaf hij communicatie trainingen, totdat het hem tegenstond enkel gefocust te zijn op  wat anderen nodig hebben en om alleen in en met zijn hoofd bezig te zijn. Hij wilde het anders. “There is a crack in everything that’s how the light gets in” (Leonard Cohen).  Paul stapte in de voetsporen van Marcel Duchamps’ Objet Trouvé en vond gaandeweg zijn eigen pad.

In 2010 vestigde Paul zich in Amsterdam Noord, in loods 94, maar sinds 2012 heeft hij een werkplaats op het Halte Zamenhofstraat terrein, want hij wilde deel uitmaken van die community van beeldend kunstenaars van zeer diverse disciplines, die zich constant ontwikkelen en werk maken van hoge kwaliteit.

Paul’s werk heeft inderdaad iets sprookjesachtigs. Hij wil afgedankte voorwerpen hun waarde teruggeven. Oud spul aan de straat, door de zee uitgekotst materiaal, puin en stronken. Soms belt iemand hem op: “hé, ik zag iets staan op de kade”, of er wordt spontaan iets bij hem afgeleverd.  Al die spullen hebben een verborgen geschiedenis. De stoel, waar een tante Rietje haar hele leven op zat, en die als grof vuil aan de straat werd gezet na haar overlijden, ja, die geeft Paul een nieuwe functie, een nieuw leven. Eerst krijgt deze tante Rietje een plek naast zijn werkplaats, in de kraamkamer tussen ander junk.  En op een dag grijpt Paul haar bij haar poten, pakt de kettingzaag en begint haar rug en zitting te verspanen. De stoel dicteert zo’n beetje waar de zaag zijn werk moet doen. Zo gaat dat.

Vaak is Paul even bezig, soms gaat het snel dan is de stoel gaan leven, “iets in de essentie is gekrakt en het licht stroomt naar binnen” en de Oisterwijkse meuk ontpopt zich tot een gewild object dat gretig aftrek vindt op de Amsterdamse grachten, want Paul’s serie “Souris” zijn in exclusiviteit te koop bij de Frozen Fountain, een winkel die eigentijdse meubels verkoopt en zich steeds meer toelegt op installaties en kunstopdrachten.

Paul zou graag een grotere werkplaats met een aantal handwerklieden die zijn filosofie van “vinden, verzamelen, combineren en dan kwaliteit toevoegen” delen en uitdragen. Met z’n allen mooie meubels en kunst maken.

Ook wil hij workshops organiseren voor mensen die graag iets willen maken, omdat ze altijd met hun hoofd bezig zijn of omdat iets al heel lang in hun hoofd broeit dat concreet vorm moet krijgen. Die mensen wil Paul graag begeleiden: eerst praten en ideeën inventariseren. Dan start de zoektocht naar materiaal. Er wordt verzameld en gecombineerd en dan begint het werk, nieuw leven creëren.

Wie wil bij Paul de kunst afkijken of wie kan hem andere horizonten laten verkennen. Meld je aan bij Paul, Objet Trouvé, Halte Zamenhofstraat, unit 116.


Rietbroek Oudijn Ontwerp Familie tentoonstellingen in Amsterdam Noord

Rietbroek en Oudijn kennen elkaar van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Na het behalen van hun diploma’s gaat ieder zijn eigen weg, Josephine werkt bij een bedrijf dat meubelen ontwerpt en kantoren inricht. Monique studeert verder voor architect aan de Academie van Bouwkunst en gaat in dienst bij BRS Premsela Vonk. Ze kunnen doorgroeien, maar doen dat niet, want ze willen een eigen bedrijf. Josephine en Monique zoeken elkaar op om hun ideeën te bespreken en al snel smeden ze gezamenlijke plannen. Het ROO-avontuur start in 1997. Het is bijna tijd voor een jubileumfeest.

ROO ontwerpt tentoonstellingen voor musea en andere instellingen. Het kantoor is gevestigd in Amsterdam Noord. Door drukte en andere prioriteiten is de website permanent “under construction”. Op internet is weinig te vinden over het werk van de twee ontwerpers, maar in de wereld van musea en tentoonstellingen is ROO geen onbekende. Monique en Josephine werken in musea van formaat, zoals het Joods Historisch Museum in Amsterdam, Nationaal Monument Kamp Vught, het Museum Elisabeth Weeshuis in Culemborg, maar ook een trits van pop up tentoonstellingen, tot ver in België, kunnen zij op hun conto schrijven.

Bij het ontwikkelen en ontwerpen van exposities komt veel kijken. Er moet samengewerkt worden met historici, scenarioschrijvers, lokale of regionale autoriteiten en subsidieverstrekkers, maar er gaat nog een belangrijk traject aan vooraf, want tegenwoordig worden gecompliceerde tenders uitgeschreven en er moet aan waslijsten met vereisten worden voldaan. Monique en Josephine, en hun concurrenten, zijn soms weken bezig om presentaties in elkaar te sleutelen. Alles moeten ze uit de kast halen, het mag niks kosten en in de tussentijd wordt er niet verdiend. Rietbroek en Oudijn willen dat niet meer. Ze dromen van hun eigen plek, geen geregistreerd museum, daarvoor moet aan teveel eisen worden voldaan. Ze zouden managers worden en aan het creatieve werk niet meer toekomen.

familyroom 4

Wat ROO het leukst lijkt is het maken van familietentoonstellingen. Er zijn veel grote families en familiebedrijven. Er zijn allerlei stichtingen en verenigingen, die belangen behartigen van grote families met bezit en een rijke geschiedenis. Er is veel potentie om overal in het land mooie familietentoonstellingen te maken. Denk aan wereldwijd bekende families van gedestilleerde dranken, of onze textielbaronnen, families die generaties lang bloemen telen en kassen houden, politici, of de scheepbouwers uit Amsterdam Noord.

Familietentoonstellingen zijn inspirerend en verbinden generaties. Wilt u meer weten over de mogelijkheden, dan kunt u mailen of bellen met  josephine@rietbroek-oudijn.nl  en monique@rietbroek-oudijn.nl, T 020 636 14 75 – www.familyroom.nl